Edelmetalen hebben een speciale plek in het beleggersbrein. Goud voelt als een anker: iets dat al eeuwen waarde draagt, los van welk bedrijf of land dan ook. Zilver is tegelijk edelmetaal en industrieel metaal, met een eigenzinnige dynamiek. Maar achter de mystiek zit vooral een praktische vraag: waarom zouden edelmetalen in je portefeuille passen, en hoe krijg je blootstelling zonder valkuilen?
Goud: geen cashflow, wel een rol
Goud keert geen dividend uit. Dat is geen minpunt, maar een eigenschap. Goud wordt vaak gebruikt als diversifier, als vertrouwen in financiële systemen wankelt, of als reële rentes laag zijn. Wanneer obligaties weinig opleveren en onzekerheid stijgt, kan goud aantrekkelijker lijken. Maar goud kan ook lange periodes zijwaarts gaan. Wie goud koopt, koopt vooral een ‘rol’ in de portefeuille: stabiliteit in bepaalde stressregimes, niet per se constante groei.
Reële rente en dollar: twee belangrijke knoppen
Veel analyses van goud komen uiteindelijk neer op reële rente (nominale rente minus inflatie) en op de dollar. Als reële rentes stijgen, wordt “iets zonder yield” minder aantrekkelijk. Als de dollar sterk is, kan dat eveneens druk zetten op goud dat in USD geprijsd is. Natuurlijk spelen ook geopolitiek en sentiment mee, maar wie deze twee knoppen volgt, begrijpt vaak al veel van het grotere plaatje.
Zilver: de dubbelrol
Zilver heeft een investering- en industriële component. Het wordt gebruikt in elektronica en soms in energie- en zonne-toepassingen, waardoor economische groei een grotere rol kan spelen dan bij goud. Tegelijk kan zilver heftiger bewegen: de markt is kleiner, volatiliteit is hoger, en sentiment kan snel omslaan. Voor beleggers betekent dit: zilver kan een turbo zijn op het edelmetalenverhaal, maar ook een bron van extra schommelingen.
Hoe beleg je in edelmetalen?
- Fysiek gedekte producten: vaak de meest directe route zonder futures-roll.
- Futures: geschikt voor tactische posities, maar met marge en expiraties.
- Mijnaandelen: extra hefboom, maar ook bedrijfsrisico’s en correlatie met aandelenmarkten.
Valkuilen: ‘veilig’ betekent niet ‘stabiel’
Goud wordt vaak “veilig” genoemd, maar de prijs kan stevig dalen. Veiligheid gaat hier eerder over het ontbreken van faillissementsrisico dan over dagelijkse koersrust. Bovendien kunnen edelmetalen in sommige crises juist meebewegen met risicovolle assets, zeker wanneer beleggers liquiditeit nodig hebben. Daarom is position sizing belangrijk: edelmetalen zijn een specerij, geen hoofdgerecht—tenzij je heel bewust die keuze maakt.
Wanneer edelmetalen passen in een plan
Edelmetalen passen vaak bij beleggers die een beschermlaag zoeken tegen systeemstress of die niet volledig afhankelijk willen zijn van financiële claims. Ze passen ook bij een scenario waarin reële rentes dalen of waarin monetair vertrouwen afneemt. Maar zelfs dan blijft de beste aanpak: klein beginnen, doelen helder houden, en regelmatig herijken. Een edelmetaalpositie zonder discipline wordt al snel een emotionele barometer.
Wil je metalen die meer met economische groei meebewegen? Ga dan naar industriële metalen.
Fysiek, papier en vertrouwen
Een interessant aspect van edelmetalen is het verschil tussen fysiek bezit en ‘papier’-exposure. Fysiek voelt tastbaar, maar brengt opslag- en veiligheidskosten. Papierproducten zijn handiger, maar introduceren structuur- en tegenpartijaspecten. De juiste keuze hangt af van je doel. Wil je vooral liquiditeit en eenvoud, dan is een transparant product vaak logisch. Wil je ultieme onafhankelijkheid, dan kan fysiek passen—maar besef dat het een andere praktische verantwoordelijkheid is.
Goud als diversifier, niet als voorspelling
Veel teleurstelling komt van verkeerde verwachtingen. Als je goud koopt omdat je “weet” dat het gaat stijgen, word je afhankelijk van één scenario. Als je goud koopt omdat je een diversifier wil die in sommige stressregimes helpt, dan wordt het een rustiger onderdeel van een plan.
Praktijk: bepaal je rebalancemoment
Edelmetalen kunnen in paniekperiodes snel stijgen. Spreek vooraf af dat je bij een bepaald overgewicht een deel afbouwt. Dat maakt je discipline zichtbaar, precies wanneer emoties hoog zijn.
Goud en ‘crisis’: wat voor crisis bedoel je?
Niet elke crisis is dezelfde. Bij een bankstress of vertrouwenscrisis kan goud aantrekkelijk worden als ‘alternatieve’ waarde. Bij een plots liquiditeitstekort kan goud tijdelijk juist dalen omdat beleggers cash nodig hebben. Bij een inflatie-episode met stijgende rentes kan goud onder druk staan. Dat klinkt tegenstrijdig, maar het is vooral een herinnering dat goud verschillende rollen kan spelen. Wie vooraf het scenario benoemt (“ik wil bescherming tegen systeemstress”) gebruikt goud rustiger dan wie het koopt omdat het overal op social media genoemd wordt.
Verdieping in één adem
Als je dit onderwerp nog concreter wil maken, kijk dan eens naar een echte beslissing die je deze week kunt nemen: kies één instrument, lees de factsheet, en schrijf in je eigen woorden op wat je koopt, hoe het rendement tot stand komt en welke drie risico’s je accepteert. Die oefening lijkt simpel, maar ze dwingt je om jargon om te zetten in begrip. Het is precies dat begrip dat op lange termijn het verschil maakt tussen een portefeuille die rustig groeit en een portefeuille die je emoties uitput. Onthoud: grondstoffen belonen niet de luidste mening, maar de meest consistente uitvoering.